اخبار منفی و آسیب‌ هایی که بر روان انسان وارد می‌کند

روانشناس دکتر مریم زادباقر
روانشناس دکتر مریم زادباقر

‪️ **اخبار منفی و آسیب‌هایی که بر روان انسان وارد می‌کند** وقتی ذهن ما در محاصره ترس، بحران و فاجعه قرار می‌گیرد سلام به شما شنونده‌های عزیز تا حالا شده قبل از اینکه از تخت بلند بشید، چند خبر بد بخونید؟ جنگ، قتل، گرانی، بیماری، فاجعه… و بعد احساس کنید بی‌انرژی، مضطرب و نگران آینده‌اید؟ سؤال اینجاست: آیا اخبار فقط ما را آگاه می‌کنند، یا آرام‌آرام روان ما را فرسوده می‌سازند؟ مغز انسان برای بقا طراحی شده، نه برای زندگی در عصر اخبار ۲۴ ساعته. در روان‌شناسی مفهومی داریم به نام **سوگیری منفی**؛ یعنی ذهن ما به خبر بد سریع‌تر توجه می‌کند، عمیق‌تر پردازش می‌کند و دیرتر فراموش می‌کند. چیزی که روزی برای زنده‌ماندن لازم بود، امروز به منبع فرسودگی روان تبدیل شده است. رسانه‌ها هم، نه الزاماً از سر بدخواهی، بلکه چون خبر منفی توجه بیشتری جلب می‌کند، آن را بیشتر منتشر می‌کنند. نتیجه؟ بمباران مداوم ذهن با تهدید، بدون فرصت ترمیم. پیامد این وضعیت می‌تواند **اضطراب مزمن خبری** باشد: نگرانی مداوم، انتظار فاجعه و احساس ناامنی، حتی وقتی خطر واقعی وجود ندارد. مغز تفاوت زیادی بین «دیدن خطر» و «بودن در خطر» قائل نمی‌شود. تماس طولانی با اخبار ناامیدکننده، احساس ناتوانی و درماندگی ایجاد می‌کند؛ جایی که فرد کم‌کم باور می‌کند «هیچ چیز درست نمی‌شود». این دقیقاً بستر افسردگی خاموش است. از طرفی، خبر منفی مداوم حس کنترل و امنیت روانی را تخریب می‌کند. بدن در حالت هشدار می‌ماند و سیستم عصبی خسته می‌شود. گاهی هم نتیجه برعکس است: بی‌حسی عاطفی و کرختی روانی؛ کم‌شدن همدلی، بی‌تفاوتی و خستگی ذهن. این فشار فقط فردی نیست؛ روابط انسانی را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. تحریک‌پذیری بالا می‌رود و گفت‌وگوها تلخ‌تر می‌شوند. کودکان و نوجوانان هم، حتی اگر فکر کنیم متوجه نیستند، از اخبار منفی آسیب می‌بینند. اما چه می‌شود کرد؟ داشتن **رژیم خبری** ضروری است: زمان مشخص برای خبر، منابع محدود و معتبر، و ایجاد تعادل با محتواهای ترمیم‌کننده مثل طبیعت، هنر و ارتباط انسانی. گاهی فاصله‌گرفتن آگاهانه، بی‌مسئولیتی نیست؛ مراقبت از روان است.

اخبار منفی,آسیب اخبار منفی,آسیب‌های اجتماعی,آسیب‌های فضای مجازی,آسیب‌شناسی روانی

توضیحات

‪️ **اخبار منفی و آسیب‌هایی که بر روان انسان وارد می‌کند** وقتی ذهن ما در محاصره ترس، بحران و فاجعه قرار می‌گیرد سلام به شما شنونده‌های عزیز تا حالا شده قبل از اینکه از تخت بلند بشید، چند خبر بد بخونید؟ جنگ، قتل، گرانی، بیماری، فاجعه… و بعد احساس کنید بی‌انرژی، مضطرب و نگران آینده‌اید؟ سؤال اینجاست: آیا اخبار فقط ما را آگاه می‌کنند، یا آرام‌آرام روان ما را فرسوده می‌سازند؟ مغز انسان برای بقا طراحی شده، نه برای زندگی در عصر اخبار ۲۴ ساعته. در روان‌شناسی مفهومی داریم به نام **سوگیری منفی**؛ یعنی ذهن ما به خبر بد سریع‌تر توجه می‌کند، عمیق‌تر پردازش می‌کند و دیرتر فراموش می‌کند. چیزی که روزی برای زنده‌ماندن لازم بود، امروز به منبع فرسودگی روان تبدیل شده است. رسانه‌ها هم، نه الزاماً از سر بدخواهی، بلکه چون خبر منفی توجه بیشتری جلب می‌کند، آن را بیشتر منتشر می‌کنند. نتیجه؟ بمباران مداوم ذهن با تهدید، بدون فرصت ترمیم. پیامد این وضعیت می‌تواند **اضطراب مزمن خبری** باشد: نگرانی مداوم، انتظار فاجعه و احساس ناامنی، حتی وقتی خطر واقعی وجود ندارد. مغز تفاوت زیادی بین «دیدن خطر» و «بودن در خطر» قائل نمی‌شود. تماس طولانی با اخبار ناامیدکننده، احساس ناتوانی و درماندگی ایجاد می‌کند؛ جایی که فرد کم‌کم باور می‌کند «هیچ چیز درست نمی‌شود». این دقیقاً بستر افسردگی خاموش است. از طرفی، خبر منفی مداوم حس کنترل و امنیت روانی را تخریب می‌کند. بدن در حالت هشدار می‌ماند و سیستم عصبی خسته می‌شود. گاهی هم نتیجه برعکس است: بی‌حسی عاطفی و کرختی روانی؛ کم‌شدن همدلی، بی‌تفاوتی و خستگی ذهن. این فشار فقط فردی نیست؛ روابط انسانی را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. تحریک‌پذیری بالا می‌رود و گفت‌وگوها تلخ‌تر می‌شوند. کودکان و نوجوانان هم، حتی اگر فکر کنیم متوجه نیستند، از اخبار منفی آسیب می‌بینند. اما چه می‌شود کرد؟ داشتن **رژیم خبری** ضروری است: زمان مشخص برای خبر، منابع محدود و معتبر، و ایجاد تعادل با محتواهای ترمیم‌کننده مثل طبیعت، هنر و ارتباط انسانی. گاهی فاصله‌گرفتن آگاهانه، بی‌مسئولیتی نیست؛ مراقبت از روان است.